«Τι σημαίνει η λέξη ‘σπίτι’ για σένα;»

‘its someplace safe. You know you can stay and you don’t have to move’

Jonas Poher Ramsmussen writes and directs an awe inspiring animated documentary about the real story of Amin, a high -school friend of him. How he ended up in Denmark? Amin starts telling his story…

It’s the end of Afgan- Soviet war -beginning of the first Afgan civil war when Amin’s father disappears after being taken by the Mujahideen, while his teenager brother last minute escapes forced recruitment. The family has to flee to Russia, actually the only country allowed to travel with a touristic visa. When the touristic visa expires from that point on they decline in a state of illegality and dehumanization attempting though haplessly to settle in a more secure Western European country.

«Τι σημαίνει η λέξη ‘σπίτι’ για σένα;» «Είναι ένα ασφαλές μέρος, όπου ξέρεις ότι μπορείς να μείνεις και δεν χρειάζεται να μετακινείσαι.»

Ο Δανός σκηνοθέτης  Jonas Poher Rasmussen μέσα από ένα αφοπλιστικό animation ντοκιμαντέρ μας συστήνει  το φίλο του Αμίν. Ο Αμίν πρόσφυγας από το Αφγανιστάν, κάτοικος πλέον Δανίας με ακαδημαϊκή καριέρα μας αφηγείται με τη σειρά του την ιστορία του. Ξεκινάμε από τα τέλη του ‘80, προς το τέλος του Αφγανοσοβιετικού πολέμου, έναρξη εμφυλίου. Όταν ο πατέρας συλλαμβάνεται και εξαφανίζεται και ο έφηβος αδερφός προσπαθεί να διαφύγει της υποχρεωτικής στρατολόγησης. η οικογένεια θα αναγκαστεί να εγκαταλείψει τη χώρα. Η Ρωσία είναι η μόνη χώρα που παρέχει τουριστική βίζα και έτσι η οικογένεια λιμνάζει στην παραπαίουσα μετασοβιετική Ρωσία, περιμένοντας να βρεθεί ο τρόπος- διαμέσου λαθρεμπόρων – να προωθηθούν στη Σουηδία, όπου ήδη βρίσκεται ο μεγάλος αδερφός. Σε καθεστώς πλέον μόνιμης απειλής, καθώς η τουριστική βίζα έχει πλέον λήξει, τα μάτια του μικρού Αμίν σκιάζονται από ανησυχία, φόβο και ενίοτε τρόμο. Αυτά τα μάτια θα γίνουν παράλληλα και οι προβολείς και εμείς οι αυτόπτες μάρτυρες της ασχήμιας του ‘γηγενούς: της  διαφθοράς της Ρώσικης αστυνομίας, της βδελυγμίας των διακινητών, της υπεροψίας των δυτικών…

Amin’s friendship with the director allows for a level of intimacy- during his narration he reveals his hidden secret for the first time. Together with his secret he reveals to us what really means to be ‘stateless’ : “ I couldn’t be myself. It’s really painful. Most people  can’t even begin to imagine how fleeing affects you, what it means for your relationships with other people, how much it destroys you (…) Things had to be adjusted, retained and suppressed…it takes time to trust people , you are constantly on your guard all the time. «

Η σχέση ανάμεσα στο σκηνοθέτη και το φίλο του και η χρονολογική και ψυχοκοινωνική απόσταση από τα γεγονότα, παρέχει την ασφάλεια για μια αποκαλυπτική, εξομολογητική, εξαγνιστικά λυτρωτική, ψυχο- θεραπευτική αφήγηση. Ο Αμίν θα αποκαλύψει το μυστικό του σε μια γενναία πράξη συμφιλίωσης του παρελθόντος με το παρόν.

Why see it ?

For the awe inspiring scene when the boat of refugees meets the boat of tourists and the negligence and inconsideration of the western civilized world is bluntly revealed…

“Its not just a refugee story. Its more about finding your place in the world, a place where you can be who you are” director says to Cineuropa. A personal story turns out the story of millions of refugees and migrants and you and me now and then struggling to find a place to be ourselves. A story back then is an on going story, a story of existence in a world full of borders.

https://cineuropa.org/en/interview/410702/

Why not see it ?

No reason not to..To the contrary its highly recommended as a lesson of empathy and awareness of the fact than the ´strange(r)’ is more familiar to us than we tend to believe.

Γιατί να το δω;

Για τη συγκλονιστική σκηνή, όταν το καρυδότσουφλο πλοιάριο των προσφύγων συναντά το υπερωκεάνιο με τους επιβαίνοντες στο κατάστρωμα να σπεύδουν να αποθανατίσουν σε φώτο και βίντεο το θέαμα ‘ταλαίπωροι δυστυχισμένοι live’.

Ο σκηνοθέτης μιλώντας για την ταινία του στο cineuropa υπογραμμίζει ότι δεν επιδίωκε τόσο μία ταινία για πρόσφυγες, όσο μια ταινία για την προσπάθεια κάποιου να βρει τη θέση του σε αυτό τον κόσμο, να βρει ένα μέρος όπου θα μπορεί να είναι ο εαυτός του. Αφτιασίδωτη και δίχως μελοδραματισμούς η ταινία αποκαλύπτει τι σημαίνει να είσαι ανέστιος. Μια προσωπική ιστορία γίνεται η ιστορία εκατομμυρίων προσφύγων, μεταναστών, δικής σου και δικής μου τότε και τώρα, στην αναζήτηση μιας γωνιάς για να υπάρξεις, σε ένα κόσμο που κατακλύζεται από σύνορα.

https://cineuropa.org/en/interview/410702/

Γιατί να μην το δω;

Δεν βρίσκω κανένα λόγο, τουναντίον προτείνεται ως άσκηση α. ενσυναίσθησης για τους σκληρόπετσους και ηθικά μυωπικούς  β. συνειδητοποίησης ότι ο ‘άλλος’ μας μοιάζει πολύ περισσότερο από όσο αρνούμαστε να πιστέψουμε.